check de feiten

Alcohol en drugs in het verkeer: ‘Je voelt je weer scherp, maar je brein houdt je voor de gek’

Een drankje op een feestje of op vrijdag om de werkweek af te sluiten, en later op de avond misschien ‘iets erbij’ om weer wat energie te krijgen en scherp te worden voordat je naar huis gaat. Het lijkt het een logische keuze, maar juist die combinatie van middelen in het verkeer is verraderlijk: je voelt je de ‘Bob’, maar bent het niet.

Het Superman-effect
Het probleem is vooral biologische misleiding. Alcohol verdooft, terwijl cocaïne oppept. “Als je die twee combineert, heb je het gevoel dat je in één klap weer nuchter bent,” legt Thessa uit. “Je denkt: ‘Ik ben Superman, ik kan de hele wereld aan.’ Maar dat is schijnzekerheid.”

Ingmar ziet in de rechtszaal wat die schijnzekerheid veroorzaakt. Waar een bestuurder dacht nog prima te kunnen rijden, blijkt het rijgedrag in werkelijkheid roekeloos. “Omdat cocaïne je het gevoel geeft dat je het nog heel goed kan, zie je vaak extreem rijgedrag en hoge snelheden,” vult hij aan.

De mens achter het uniform
De ongevallen die drank en drugs in het verkeer veroorzaken, zijn niet alleen statistieken. Ze laten diepe sporen na bij alle betrokkenen, ook de professionals. Thessa neemt het werk regelmatig mee naar huis. “Dan zit ik thuis op de bank en denk ik er nog drie keer over na, zeker als er kinderen bij betrokken zijn,” vertelt ze. Het beeld van een ‘keurige meneer’ die na zijn werk een drankje en wat coke nam en vervolgens betrokken was bij een ongeval met een kind, blijft haar bij.

Voor Ingmar is de confrontatie in de rechtszaal soms zwaar. “Ik zie slachtoffers die voor het ongeluk bezig waren met hun afstuderen en nu in een rolstoel de zaal binnenkomen. Dat is heftig.”

Daarom is preventie volgens Ingmar een belangrijk doel van de straffen. “Ik hoop dat we een duidelijk signaal afgeven en dat gebruikers wel twee keer nadenken als ze met te veel alcohol of onder invloed van drugs in de auto willen stappen.”
 
Feiten boven gevoel
Volgens Ingmar en Thessa is je eigen gevoel geen betrouwbare graadmeter als je nog wilt rijden nadat je cocaïne hebt gebruikt. Wat zijn de feiten?

De dip is niet meteen weg: na het gebruik van cocaïne duurt het minstens 4 uur voordat je weer mag rijden.

Stapeleffect: bij regelmatig gebruik, of in combinatie met alcohol, blijft het langer zichtbaar en geldt er een nullimiet. Dat betekent dat er geen enkele toegestane hoeveelheid is van iets alcohol of drugs. Het is een strikte nul, dus zonder uitzonderingen.

Gevolgen: naast het risico op ongelukken zijn de gevolgen van een aanhouding of ongeval groot. Denk aan een strafblad, celstraf en verzekeringen die niets uitkeren. Ingmar noemt dit terecht “life changing events”.
 
Veilig thuiskomen
De meeste mensen gebruiken geen drugs, zeker niet in het verkeer. Maar hoe zorg je dat je veilig thuiskomt als de verleiding toch toeslaat? Het sleutelwoord is voorbereiding. Zodra je in de ‘flow’ van de avond zit, is het lastig om rationele keuzes te maken.

Regel je exit vooraf: spreek vóór het eerste drankje af wie er nuchter blijft, of regel alvast een taxi of Uber voor de terugweg. Dan hoef je die keuze niet meer te maken als je al wat op hebt.

Blijf samen nuchter: met je vrienden afspreken om allemaal niets te gebruiken, is ook een afspraak. Je bent dan niet alleen, waardoor de drempel om nuchter te blijven lager is.

Help elkaar: zie je dat een vriend met een slok op naar zijn autosleutels grijpt omdat hij zich ‘weer fris’ voelt door een lijntje? Herinner hem aan het Superman-effect.

Wees realistisch: merk je dat het je niet lukt om drugsvrij te rijden, ondanks je voornemens? Dat kan een signaal zijn dat er meer speelt dan recreatief gebruik.

Op drugsenuitgaan.nl vind je meer tips.